Smaakversterkers zijn stoffen die bestaande smaken in een product intensiveren. De bekendste zijn glutamaat-verbindingen (E620–E625, o.a. mononatriumglutamaat/MSG) en ingrediënten die van nature glutamaat bevatten zoals gistextract en gehydrolyseerde plantaardige eiwitten. Ze komen vooral voor in kant-en-klare soepen en sauzen, chips/snacks, vleeswaren, bouillonblokjes en instantmaaltijden. Volgens het Voedingscentrum zijn goedgekeurde E-nummers beoordeeld op veiligheid en mag je ze binnen de vastgestelde grenzen gebruiken. Het probleem zit dus minder in “het stofje” en meer in het product als geheel (vaak veel zout, suiker en vet).
Waarom eet je er vaak meer van?
Veel ultrabewerkte producten combineren:
Zout + suiker + (verzadigd) vet → krachtige smaak en hoge energiedichtheid.
Smaakversterkers en ‘aroma’s’ → extra intensiteit, minder “smaakvermoeidheid”.
Zachte, luchtige of krokante texturen → snelle mondverwerking en grote happen.
Deze combinatie maakt producten “hyperlekker” (hyperpalatable): je eet gemakkelijk door, zonder snel verzadigd te raken. Dat is een producteigenschap, geen gebrek aan wilskracht. Feit blijft: wie vooral vers en minimaal bewerkt eet, krijgt vanzelf minder zout, suiker, vet en calorieën binnen.
Zijn E-nummers (zoals MSG) onveilig?
Goedgekeurde additieven hebben een veiligheidsbeoordeling en – waar relevant – een ADI (aanvaardbare dagelijkse inname). Voor de meeste mensen is vermijden niet nodig. Sommige mensen ervaren klachten na glutamaatrijke maaltijden; dan kan persoonlijke beperking helpen. Belangrijker voor de gezondheid zijn structurele factoren zoals te veel zout, suiker, verzadigd vet en weinig voedingswaarde in het totale eetpatroon.
Waar zie je het op het etiket?
E620–E625 (glutamaat), gistextract, gehydrolyseerd plantaardig eiwit (HVP).
Aroma’s, maltodextrine, dextrose (vaak als smaakdrager)Let tegelijk op de tabel per 100 g/ml: hoeveel zout, suiker, vet, verzadigd vet?
Praktische keuzes die wél werken
- Kies basisproducten: groente, fruit, peulvruchten, eieren, ongezouten noten, (volkoren)granen of glutenvrije volwaardige alternatieven.
- Bouw smaak zonder “extra’s”: ui, knoflook, citrus, verse/droge kruiden, specerijen, azijn, mosterd, tomaat/paddenstoelen (natuurlijke umami), oude kaas in kleine hoeveelheid.
- Vergelijk etiketten en kies varianten met minder zout/suiker/vet en kortere ingrediëntenlijsten.
- Kook vooruit (soep, saus, marinade) en vries porties in; zo is de bewerkte optie minder “nodig”.
- Let op porties en tempo: serveer in kommen/bordjes, eet zittend en zonder afleiding.
Ons advies
Smaakversterkers op zich zijn niet het probleem; het zijn vooral de sterk bewerkte, energierijke producten eromheen die ongunstig uitpakken voor je voedingspatroon. Kies in de basis voor onbewerkte of minimaal bewerkte voeding en gebruik kruiden, zuren en natuurlijke umamibronnen om smaak te bouwen. Daarmee houd je plezier in eten én borg je de voedingswaarde.